Memorabel

Memorabel is het onderzoeksprogramma van het Deltaplan Dementie. ZonMw voert het acht jaar durende programma uit, dat in 2013 startte.

 

Memorabel kent vier thema's.

 

  1. Oorsprong en mechanisme van de ziekte
  2. Diagnostiek
  3. Preventie en behandeling
  4. Doelmatige zorg en ondersteuning.

    

Deze thema’s zijn gebaseerd op een brede veldraadpleging en op de onderzoeksagenda’s van Alzheimer Nederland en het Europese Joint Programme Neurodegenerative Disease Research (JPND). Het programma is in samenspraak met wetenschappers, mensen met dementie, mantelzorgers en zorgprofessionals uitgewerkt. Een onafhankelijke programmacommissie bewaakt de grote lijnen van het programma en adviseert ZonMw over de kwaliteit en prioritering van onderzoeksvoorstellen. De programmacommissie bestaat naast elf experts uit zorg en wetenschap, uit vijf ervaringsdeskundigen.

 

Memorabel is in augustus 2013 gestart en opgezet als een achtjarig programma. Voor fase 1 (2013-2016) was tot eind 2016 een bedrag van € 32,5 miljoen beschikbaar vanuit het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Dit bedrag is aangevuld met bijdragen van private partijen, in totaal ongeveer € 4,8 miljoen. Vanuit Memorabel is € 8,05 miljoen voor JPND begroot. Nederland werkt hiermee als één van de eerste landen ter wereld met een (inter)nationaal plan om dementie te bestrijden, samen met private partijen, patiënten, mantelzorgers en zorgverleners.

 

Stand van zaken Memorabel fase 1

Memorabel heeft vier subsidierondes uitgevoerd en geparticipeerd in zes JPND-subsidierondes. In 2016 is de vierde subsidieronde van Memorabel over kennisvragen uit de praktijk afgerond. Negen projecten waaronder bijvoorbeeld projecten over mondzorg en het nut van groene omgeving zijn gestart. Daarnaast werd vanuit Memorabel meegedaan aan een subsidieronde gericht op onderwijs, over de domeinen heen, wat ook negen nieuwe projecten heeft opgeleverd. Internationaal leverde Memorabel in 2016 een bijdrage aan de JPND subsidieronde ‘Working Groups for Harmonisation and Alignment in Brain Imaging Methods for Neurodegeneration’ om de ontwikkelingen in beeldvorming voor diagnostiek zo goed mogelijk te krijgen. Ook voert Memorabel voor JPND een aantal werkpakketten uit, waaronder monitoring en evaluation. In totaal zijn nu 70 projecten gehonoreerd. Het dementieonderzoek in Nederland heeft hiermee in de volle breedte een sterke impuls gekregen.

 

Memorabel fase 2  

2016 was een belangrijk jaar waarin het ministerie van VWS opnieuw 32 miljoen euro heeft toegezegd voor de tweede fase Memorabel (2017 – 2020). In de aanloop daarvan werden de (Europese) stand van zaken in de wetenschap en de te verwachten opbrengsten van Memorabel fase 1 gepubliceerd. Het resultaat vormde, samen met de uitkomsten van een veldraadpleging, de input voor de inhoud van fase 2 van Memorabel. Net als in Memorabel fase 1 is fase 2 aan de hand van vier thema’s uitgewerkt; oorsprong en mechanisme, diagnostiek, preventie en behandeling en doelmatige zorg en ondersteuning. Subsidieronde 5, de eerste van Memorabel fase 2, is in september opengesteld en leverde 137 projectideeën op, verdeeld over de vier thema’s.

In juli 2017 werden 28 onderszoeksprojecten gehonoreerd (10 projecten oorsprong en dementie, 4 projecten diagnostiek, 6 projecten behandeling en preventie en 8 projecten doelmatige zorg en ondersteuning). In totaal is voor deze projecten ruim 17 miljoen beschikbaar.

 

Off Road projecten

In samenwerking met het ZonMw-pogramma Off Road zijn in de zomer van 2017 drie projecten over dementie gehonoreerd. Het Off Road programma daagt jonge onderzoekers uit om nieuwe inzichten en wetenschappelijke doorbraken te onderzoeken. Meer informatie vindt u hier.

 

Memorabel fase 2 in 2018

Na de subsidieoproep ‘Praktijkvragen rondom welzijn en zorg voor mensen met dementie en hun mantelzorgers’  werden 58 nieuwe projectideeën ingediend. De beoordeling daarvan door focusgroepen wordt in mei gestart. In totaal is er een budget van € 1.000.000 beschikbaar om de beste voorstellen te honoreren. De maximale looptijd van projecten is 24 maanden. Deze subsidieronde valt onder thema 3: Behandeling en preventie en thema 4: Doelmatige zorg en ondersteuning. 

In december 2018 zal bekend worden gemaakt welke besluiten gehonoreerd worden waarna in 2019 een start gemaakt kan worden met de uitvoering ervan.

 

Samenwerking

Memorabel werkt gedurende de looptijd van het programma nauw samen met vele partijen om verbinding te maken met andere onderzoeksactiviteiten op het gebied van dementie. Externe organisaties zijn NICTIZ, EATRIS, NWO, de Hersenstichting, het NIHC en Health~Holland. Memorabel werkt ook samen met de ZonMw-programma’s Nationaal Programma Ouderenzorg (NPO), Active & Assisted Living (AAL2), Create Health, Off Road,  Preventie, Doelmatigheidsonderzoek, Goed Gebruik Geneesmiddelen en Palliantie. In de samenwerking met Alzheimer Nederland wordt nog nadrukkelijker dan in voorgaande jaren aandacht gegeven aan patiëntparticipatie.

 

Meer informatie

Voor meer informatie over Memorabel verwijzen we naar de website van ZonMw